Annelik Babalık Modeliniz ve Veli Karnesi

Merhaba

Girişler her zaman zordur. Bu yazıyla birlikte Newgöktürk Dergisi’nde yazılarım yayınlanmaya başlayacak. Elimden geldiğince sohbet havasını yakalamaya çalışacağım. Tabi akademik hayatımdaki tecrübelerimin, üniversite öğrencilerimizin stajyerlik okullarındaki tecrübelerinin ve öğretmen arkadaşlarımızla olan sohbetlerimizin yer alacağı bir sohbet. Hepimiz için yararlı ve eğlenceli olması dileğiyle.

Her karne zamanı Hababam Sınıfı’ndaki bir sahne aklıma gelir. Mahmut Hoca’nın velilere, karnenin asıl sahibinin öğrenciler değil, veliler olduğunu söylediği sahne. Konuşma gerçekten hitabet açısından mükemmel fakat eğitimsel olarak durum nedir?

Bu soruya California Üniversitesi’nden Diana Baumrind, Hababam Sınıfı’nın çekimlerinden yıllar önce cevap vermiş:
Otoriter : Adı üzerinde ailelerin çok katı ve kuralcı olduğu durumlardır. Bu aileler neden-niçin sorularına tahammül etmez, bu soruları yanıtlamazlar. Çocuk ‘ama anne…’ diye başladığında gerisini getirmesine izin vermezler. Aileler kendi istekleri doğrultusunda hareket eder ve çocuklarının nasıl davranması gerektiğini dikte ederler.
Demokratik: Ailelerin çocuklarına belirli limitler koydukları, çocuklarının kendi hatalarından sonuçlar çıkarmalarına ve öğrenmelerine izin verdikleri tutumlardır. Bu aileler koydukları kuralları çocukları ile paylaşırken kuralları niçin koyduklarını da anlatırlar. Karşı gelen çocuklarını dinlerler ve karşılıklı fikir alışverişine önem verirler. Bu gibi ailelerde çocukların da söz hakkı olsa da son söz ebeveynlerdedir. Bu aileler otoriter aileler kadar sert olmamakla beraber koydukları kuralları saygı ve sevgi çerçevesinde uygularlar.
İzin verici/hoşgörülü: Genellikle çocukların tüm isteklerini kabul eden ve çok az kontrol kullanılan tutumlardır. Çocuklarının kendi koydukları kuralları içinde yaşamalarına izin verirler. Onlar için aktivite, okul ya da arkadaş seçimleri yapmazlar, bu seçimleri çocuğun kendisine bırakırlar.
İzin verici/ihmalkâr: Uygulayan aileler çocuklarına hiç karışmazlar, onlardan hiçbir şey istemez, onların istek ve gereklerine ise çok az yanıt verirler. Bu tarz ailelerde ilgisizlik sınır durumlarda istismara kadar ilerleyebilir. Buna göre karne başarısı gerçekten veli başarısı mıdır? Baumrind’dan anladığımıza göre değildir. O zaman veliler kendilerini nasıl değerlendirebilirler?
Bence siz aşağıdaki anketi kendinize uygulayın. Hem annelik babalık modelinizi öğrenir hem de karneye etkinizle ilgili bir fikir edinmiş olursunuz.